Skip to Content
Sosyete Entènasyonal Parkinson ak Twoub Mouvman

        VOLIM 29, NIMEWO 4 • DESANM 2025. 

Yon preskripsyon byennèt holistic pou maladi Parkinson an 


Konsèp "byennèt" la transfòme swen nan kadyoloji, onkoloji, ak dyabèt. Newoloji, ak maladi Parkinson an patikilye, apèn kòmanse ratrape li. Nan yon atik enpòtan ki te pibliye dènyèman nan Pratik Klinik Twoub Mouvman Avèk tit "Yon Preskripsyon Byennèt Holistic pou Maladi Parkinson: Pèspektiv ki baze sou prèv ak bezwen ki pa satisfè," Gwoup Travay Sosyete Entènasyonal Parkinson ak Twoub Mouvman an sou Byennèt etabli yon kad mondyal anbisye pou byennèt nan maladi Parkinson. 

Nou te chita pale ak Prezidan Gwoup Travay la ak premye otè atik la, Dr. Indu Subramanian, pou diskite sou parcours li, siyifikasyon byennèt, ak kijan klinisyen yo ta ka kòmanse aplike modèl sa a nan pratik chak jou. 

K: Anvan nou plonje nan atik la, èske ou ta ka di nou yon ti kras sou karyè ou ak sa ki te atire ou nan konsèp byennèt nan maladi Parkinson an? 

Mwen te grandi nan yon kay Endyen nan Kanada. Manman m se yon doktè fanmi, epi depi byen bonè li te fè nou dekouvri pratik "ki pa nan bwat" tankou apwòch Ayurvedic pou nitrisyon ak gerizon lè nou te malad. Donk, mwen te toujou ap panse a medikaman ki pi lwen pase bwat tradisyonèl oksidantal la. Mwen te ale nan lekòl medikal nan Toronto epi mwen te demenaje Los Angeles pou rezidans, kote mwen te atire pa newoloji paske, tankou anpil nan nou, mwen te panse sèvo a te kaptivan. Mwen te patikilyèman atire pa maladi Parkinson an paske mwen gen yon vrè pasyon pou moun k ap viv avèk li ak moun ki pran swen yo. Se yon maladi trè konplèks ak enteresan, epi mwen te wè li kòm yon espas kote nou te ka pote kèk nan ide mwens konvansyonèl sa yo nan swen klinik. Mwen te resevwa fòmasyon kòm yon chèchè nan UCLA, mwen te rete, epi mwen te travay a tan pasyèl nan UCLA ak a tan pasyèl nan VA a. Nan VA a, nou gen yon Sant Ekselans Parkinson, ke mwen dirije pandan 10 dènye ane yo. Eksperyans sa a, plis fòmasyon mwen ak enterè mwen nan medikaman entegratif — bagay tankou yoga, atensyon, medikaman tradisyonèl Chinwa, Ayurveda, ak pasyon mwen pou sante mantal ak aspè sikolojik maladi sa a, tout bagay sa yo te mennen m isit la.  

Mwen vin enterese anpil tou nan moun ki pa jwenn sèvis: Moun ki pa gen anpil resous. Kijan nou ka ede yo viv pi byen ak maladi sa a? Byennèt, pou mwen, se yon bagay nou ka ofri nenpòt moun ki gen maladi Parkinson, kèlkeswa kote y ap viv oswa sa yo posede. 

  Byennèt, pou mwen, se yon bagay nou ka ofri nenpòt moun ki gen maladi Parkinson, kèlkeswa kote yo rete oswa sa yo posede.

— Indu Subramanian, Prezidan Gwoup Travay MDS sou Byennèt la

K: Pou lektè ki nouvo nan konsèp la, kijan ou defini "byennèt" nan maladi Parkinson, e kijan li diferan de modèl swen tradisyonèl yo? 

Yon definisyon byennèt mwen vrèman renmen se lide chwa lavi proaktif ke yon moun k ap viv ak yon maladi ka fè chak jou pou viv pi byen. Gen yon gwo sans aksyon la kote moun nan pa sèlman yon moun k ap resevwa medikaman pasif men yon patisipan aktif nan sante li. 

Lè n ap pale de byennèt nan maladi Parkinson an, n ap panse a chwa chak jou yo konsènan egzèsis, rejim alimantè, dòmi, koneksyon sosyal, yon bagay pandemi an te vrèman souliye, ak apwòch kò-lespri ki entegral nan anpil sistèm medikaman tradisyonèl yo. 

Pi enpòtan toujou, nou mete aksan sou oto-jesyon. Sa a pa nan modèl klasik oksidantal pou jesyon maladi a, kote pasyan yo vin wè nou, yo plenyen pou yon sentòm, nou reponn ak yon grenn oswa yon pwosedi, epi nou wè yo ankò nan sis mwa lè yon lòt bagay ale mal. Modèl sa a trè reyaktif. Ant vizit yo, pasyan yo souvan konfonn epi pasif, yo pa sèten sa yo ka fè pou tèt yo. 

Konsa, yo al chèche konsèy sou entènèt la, nan ChatGPT, nan tout kalite sous. Sa n ap di nan maladi Parkinson an, antanke newològ, se ke chwa fòm vi sa yo pa "siplemantè mou"; yo potansyèlman pwosesis ki modifye maladi a. Finalman, n ap konstwi prèv ki montre bagay tankou egzèsis ka fè yon gwo diferans nan fason moun ap viv ak maladi Parkinson an. 

K: Nan entwodiksyon ou a, ou fè remake ke kad byennèt yo deja entegre nan kadyoloji, onkoloji, ak swen dyabèt men mwens nan newoloji. Poukisa newoloji an reta, e ki sa ki te pouse MDS la kreye yon Gwoup Travay Byennèt dedye kounye a? 

Istorikman, newoloji te yon espesyalite "dyagnostik ak orevwa". Lè m te nan lekòl medsin, blag la te ke newològ yo te fè dyagnostik trè presi men yo pa t gen anpil bagay pou yo ofri an tèm de tretman. Pasyan yo te konn al lakay yo epi viv ak move dyagnostik sa yo. Nan maladi Parkinson an, nou te fè anpil pwogrè. ​​Kounye a nou gen yon pakèt tretman motè ekselan ki amelyore andikap anpil. Men, lè li rive pwoblèm sante mantal ak ki pa motè, nou toujou gen relativman ti kras pou nou ofri, epoutan se souvan sa yo ki plis afekte kalite lavi a. 

Pandanstan, lòt domèn yo te antre fòtman nan prevansyon ak mòd vi. Panse ak kanpay pou prevansyon kriz kadyak, kansè nan poumon, fimen, kolestewòl, rejim alimantè. Newoloji apèn kòmanse ratrape lide ke nou ka anpeche oswa modifye maladi nan sèvo. Nou wè sa ap parèt nan demans ak konjesyon serebral, epi nou reyalize ke nou gen yon responsablite pou pale sou prevansyon ak sante proaktif nan maladi Parkinson tou. 

Nou ap dyagnostike maladi Parkinson pi bonè chak jou. Nou gen moun ki gen karakteristik prodromal tankou twoub konpòtman dòmi REM, predispozisyon jenetik, imaj anòmal, oswa menm rezilta byopsi po. Lè nou di yon moun, "Ou gen gwo risk pou w gen maladi Parkinson," nou ta dwe kapab di tou, "Epi men kèk bagay ou ka fè pou w viv pi byen epi potansyèlman enfliyanse pwogresyon an." Pasyan yo swaf sa. Se vrèman espas sa a Gwoup Travay Byennèt la ap eseye ranpli. 

  Lè nou di yon moun, 'Ou gen anpil risk pou ou gen maladi Parkinson,' nou ta dwe kapab di tou, 'Epi men kèk bagay ou ka fè pou viv pi byen epi potansyèlman enfliyanse pwogresyon an.' Pasyan yo swaf sa.

— Indu Subramanian, Prezidan Gwoup Travay MDS sou Byennèt la

K: Atik ou a gen tit “Yon Preskripsyon Byennèt Holistik pou Maladi Parkinson: Pèspektiv ki baze sou prèv ak bezwen ki poko satisfè.” Ki objektif prensipal atik la te genyen, e ki jan yon “preskripsyon byennèt” ta dwe ye nan pratik chak jou? 

Lè nou te reyini Gwoup Travay la, yo te mande nou pou nou fè l vrèman mondyal e miltidisiplinè, epi non pa sèlman doktè oubyen espesyalis nan twoub mouvman. Kidonk, nou te reyini yon gwoup ki trè divès: Yon terapis sèks ki soti Izrayèl, yon terapis okipasyonèl ki soti Ostrali, yon terapis fizik ki soti Pòtigal, yon sikyat, yon sikològ, ak lòt moun. Li te fèt espre pou l te laj. 

Misyon nou an te aliyen ak misyon Sosyete Twoub Mouvman an: Pou bay swen ak sipò pou chak moun k ap viv ak maladi Parkinson sou planèt la. Sa vle di byennèt pa t kapab yon bagay ou "achte" - yon nich, yon adisyon elit pou moun ki gen resous. Nou te konsantre sou sa moun ka fè pou tèt yo, pa sèlman sa yo ka achte. 

Nou te vle mete sante mantal an valè tou kòm yon poto mitan. Se poutèt sa preskripsyon an mete aksan sou: 

  • Sikoloji pou resevwa dyagnostik sa a ak sante mantal kontinyèl, 
  • Chwa kle nan fason w ap viv: Rejim alimantè, egzèsis, dòmi, apwòch kò-lespri, koneksyon sosyal, 
  • Ak yon gwo respè pou kontèks kiltirèl, ki mwen panse ki byen nouvo. 

Byennèt yon gason nan trantèn li ki gen maladi Parkinson k ap viv nan yon kominote ki gen estigma nan Kenya ap byen diferan de yon moun k ap viv nan yon zòn rich nan Sydney oswa Los Angeles ki gen aksè fasil a swen. Nou te vle kad sa a enpòtan epi aksesib pou moun ki nan zòn ki gen mwens resous yo tou. 

Pratikman, nou etabli kategori ak pwen depa debaz. Nou ensiste pou nou pa twò chaje pasyan yo. Okontrè, nou defann yon apwòch pèsonalize ak kolaboratif: Konprann kiyès moun nan ye, sa yo gen aksè a, epi ede yo chwazi yon domèn pou yo kòmanse avèk li. Li se sou kreye ansanm yon preskripsyon byennèt ki reyalis e ki gen sans pou moun sa a. 

K: Èske ou ta ka eksplike nou domèn kle yo oswa poto preskripsyon byennèt la ak kèk nan prèv ki dèyè yo? Èske te gen yon bagay ki te sipriz ou pandan w t ap revize literati a? 

Se yon moman ki vrèman enteresan. Pa egzanp, gwoup Bas Bloem nan pibliye atik enpòtan sou fòm vi ak maladi Parkinson ki fouye nan mekanis ak fizyoloji. Apwòch nou nan atik sa a se te pou nou gade baz prèv ki pi laj pou kategori yo, olye de entèvansyon ki limite epi ki gen anpil pwotokòl. 

Apati egzèsis, gen prèv k ap grandi ki montre li benefisye tou de sentòm motè ak non-motè. Egzèsis enfliyanse tou dòmi ak sante mantal. Bas Bloem te ekri sou lide ke entèvansyon sa yo sinèjik: Yon aktivite, ann di, yon klas yoga nan yon gwoup, deyò nan limyè solèy la, ka touche plizyè domèn alafwa: Mouvman, atitid, dòmi, koneksyon sosyal, petèt menm enflamasyon ak regilasyon otonòm. 

Li difisil pou izole yon sèl chemen, men nou ka toujou bay direktiv jeneral ki baze sou prèv: Pa egzanp, ogmante batman kè ou pandan anviwon 30 minit pa jou, senk jou pa semèn, nan nenpòt fason ki posib. 

Pou rejim alimantè, nou mete aksan sou modèl ki baze sou plant tankou rejim Mediterane a oswa rejim MIND. Idratasyon enpòtan tou, epi nou sijere pou panse a idratasyon kòm yon pati nan "medikaman an," adapte a komòbidite yo an konsiltasyon avèk yon doktè. 

Koneksyon sosyal se yon lòt gwo poto. Prèv yo sijere ke lè ou pa konekte sosyalman, sa ogmante risk pou ou devlope maladi Parkinson, epi yon fwa ou gen maladi Parkinson, solitid asosye avèk pi move sentòm motè ak non-motè, pwogresyon pi rapid, ak pi gwo pousantaj depresyon ak enkyetid. Gen kèk nan pwòp done mwen ki sipòte sa. 

Nan apwòch kò-lespri, gen etid espesifik: 

  • Tai Chi pou rezilta motè, 
  • Yoga ak atensyon pou enkyetid ak depresyon. 

Nou elaji domèn sa a pi lwen toujou, pandan n ap reflechi sou aksè ak kontèks kiltirèl. Sa gen ladan l terapi dans, terapi ki baze sou atizay, sèk tanbou — bagay ki ta ka disponib lokalman e ki gen sans kiltirèl. Pou yon moun nan Kenya, sa ta ka dans kominotè oswa tanbou olye de yon klas yoga fòmèl nan yon estidyo. 

Nou mete aksan tou sou bagay ki trè "debaz" ke nou pafwa bliye tankou soti deyò nan lanati, limyè solèy maten pou ede nou dòmi, mouvman senp chak jou. Li ka sanble senp, men nou pa janm vrèman gen yon dokiman ki lejitimize bagay sa yo kòm opsyon reyèl, ki ka diskite nan newoloji. Se sa nou espere atik sa a bay. 

  Yon aktivite, ann di, yon klas yoga an gwoup, deyò nan limyè solèy la, ka touche plizyè domèn alafwa: Mouvman, atitid, dòmi, koneksyon sosyal, petèt menm enflamasyon ak regilasyon otonòm.

— Indu Subramanian, Prezidan Gwoup Travay MDS sou Byennèt la

K: Anpil klinisyen pa gen anpil tan. Nou ka gen yon demi èdtan avèk yon pasyan chak kèk mwa. Ki kote ou sijere nou kòmanse pou aplike yon apwòch byennèt nan maladi Parkinson? 

Anfèt, mwen panse kad travay sa a ka libere nou yon ti jan. Li raple nou ke nou menm, doktè yo, se pa nou ki sèl bagay ki genyen. Vizit nan klinik la enpòtan, men nou pa kapab, e nou pa bezwen, bay tout eleman byennèt nou menm. 

Nan papye a, nou itilize yon grafik "flè", ak petal ki reprezante diferan moun ki ta ka "fè pati medikaman an", tankou terapis fizik, nitrisyonis oswa dyetetisyen, lidè gwoup sipò, travayè sosyal, lidè espirityèl, pwofesyonèl sante mantal, gwoup egzèsis kominotè oswa gwoup atistik. 

Sa bay klinisyen yo pèmisyon pou yo panse an tèm de swen ki baze sou ekip ak resous kominotè. Wòl nou an ka prezante konsèp byennèt la, valide enpòtans li, epi answit refere oswa konekte pasyan yo ak "petal" ki kòrèk yo sou flè sa a. 

Mwen te kòmanse bay konferans sou sijè sa a depi atik la te soti, epi yon devlopman enteresan se ke "PD Avengers," yon gwoup defans mondyal, te pran preskripsyon nou an epi kreye yon vèsyon yon sèl paj pa pasyan yo, pou pasyan yo. Nan yon reyinyon gwoup sipò, lidè a te enprime li pou tout moun, epi nou te literalman chita ansanm epi nou te di: "Chwazi yon bagay sou paj sa a pou kòmanse avèk li semèn pwochèn. Mete l nan kalandriye ou." 

Souvan nou preskri pwogram konplèks ki mande yon tapi kous oswa yon enstalasyon patikilye twa fwa pa semèn pandan plizyè mwa. Epi lè pwogram nan fini, pasyan yo pa gen okenn fason pou kontinye. Okontrè, nou ta dwe vize ti viktwa dirab, kote pasyan an chwazi sa ki santi l enpòtan e ki ka reyalize, epi pifò nan aksyon an ap fèt nan pwòp kominote pa l. Se la mwen ta kòmanse. 

K: Atik ou a pale tou dirèkteman sou inegalite mondyal la — anpil moun atravè lemond pa menm gen aksè a levodopa, san mansyone sèvis byennèt miltidisiplinè. Ki pi gwo defi pou aplike yon modèl ki baze sou byennèt nan diferan sistèm sante, e kijan nou ka simonte yo? 

Defi yo gwo anpil, epi li ka sanble akablan. Men, mwen espere papye sa a ak vizyèl yon sèl paj la ap fè li pi fasil, pa pi difisil, pou kòmanse. 

Klinisyen yo ka itilize flè a oswa paj yon sèl paj la kòm yon referans rapid: Chwazi yon domèn, yon moun oswa yon resous nan petal yo, epi bay pasyan an yon bagay konkrè pou l eseye: "Pale ak raben w sou sa," oswa "Ann wè si nou ka jwenn yon kou atizay," oswa "Vini jwenn gwoup mache lokal sa a." Se yon pwen depa. 

Espwa mwen se ke, paske atik la disponib gratis, kòlèg atravè lemond yo pral adapte li nan kontèks lokal yo, epi ban nou fidbak: Kisa ki te mache? Kisa ki pa t mache? Kisa nou te rate? Sa a te yon pwojè mondyal ke mwen te ko-dirije, men li sipoze iteratif epi reponn a reyalite lokal yo. 

Nou rive nan yon pwen enpòtan. Jounal prensipal nou yo ap pibliye sou byennèt. MDS la ap montre ke sa enpòtan. Kounye a, nou bezwen pran sa nan pwòp lakou nou — Sydney, LA, Nairobi, São Paulo — epi mande tèt nou, "Kijan nou ka mete sa an pratik isit la?" 

Youn nan objektif nou yo se pou nou chanje soti nan yon Gwoup Travay pou rive nan yon Gwoup Etid ki pèmanan, ouvè pou nenpòt moun ki enterese. Nou vle kreye resous espesyal pou chak domèn vi, òganize yo sou platfòm aksesib, e menm tradui metafò vizyèl la an imaj ki gen yon rezonman kiltirèl, yon flè diferan, (petèt yon koala oubyen yon kangouwou pou Ostrali) pou kominote lokal yo santi yo wè nan materyèl yo. 

K: Ki kote domèn byennèt nan maladi Parkinson an bezwen ale apati de kounye a? Ki pwochen priyorite rechèch yo? 

Sa a se yon domèn difisil pou etidye si nou ensiste sou modèl tradisyonèl ki trè rijid: Gwo esè kontwole owaza sou 10 ane pou chak eleman nan fòm lavi a. Si nou rete twò "nan bwat la," nou riske paralizi. 

Okontrè, mwen panse nou bezwen yon melanj apwòch ki gen ladan  

  1. Pi piti pwojè amelyorasyon kalite nan anviwònman reyèl,  
  2. Esè pragmatik, ak  
  3. Etid obsèvasyonèl ki swiv rezilta yo pandan n ap deplwaye entèvansyon byennèt. 

Gen gwo mank nan prèv yo. Dòmi se yon bon egzanp. Nou tout wè ke lè pasyan yo dòmi pi byen, yo fè pi byen. Men, etonan, gen ti kras prèv solid pou mezire sa oswa gide entèvansyon yo. 

Kidonk, nou bezwen fè patenarya kòm yon kominote mondyal, idantifye rezilta ki fasil pou jwenn, epi konsevwa rechèch ki evalye epi an menm tan aplike pratik byennèt. Ideyal la se avanse syantifikman epi, an menm tan, ede moun viv pi byen jodi a. 

K: Nenpòt dènye mesaj pou lektè nou yo? 

Sitou rekonesans. Mèsi ou menm ak Moving Along, pou mete aksan sou sijè sa a. Mèsi a kòlèg Ostralyen ou a ak ansyen prezidan MDS la, Pwofesè Victor Fung, ki te yon gwo sipòtè pou espas sa a, epi pou MDS la pou rekonèt byennèt kòm yon domèn serye ak enpòtan. Mwen rekonesan anvè ko-otè mwen yo ak tout gwoup travay la. Se te yon pwojè vrèman enteresan pou ede sipòte.  

Mwen espere kòlèg mwen yo ap li atik la, adapte l, mete l an kesyon, epi devlope l. Byennèt se pa yon bagay liksye ki ajoute ladan l — li ​​esansyèl nan fason moun ap viv ak maladi Parkinson an. 

Li papye a

 

 

 

 

Li piplis Ap deplase ansanm:

Pwoblèm konplè    Achiv